Có một kiểu thấm làm chủ nhà ức chế nhất: sân thượng đã quét chống thấm toàn bộ, thợ làm sạch sẽ, vậy mà mưa vài trận là trần tầng dưới lại ố một vệt dài thẳng tắp. Vệt thấm thẳng như kẻ chỉ gần như luôn chỉ về một thủ phạm: khe lún hoặc khe co giãn của kết cấu. Đây là chi tiết mà lớp chống thấm quét phủ thông thường không bao giờ xử lý nổi, vì bản chất của khe là nó phải chuyển động.
Khe lún và khe co giãn là gì, khác nhau ra sao?
Khe lún là khe cắt rời hai khối công trình có tải trọng hoặc nền móng khác nhau, để mỗi khối lún theo tốc độ riêng mà không kéo gãy khối kia. Thường gặp ở chỗ nhà cũ nối nhà mới, nhà thấp tầng nối khối cao tầng, hoặc nhà xây thêm phía sau.
Khe co giãn (còn gọi là khe nhiệt) là khe cho phép kết cấu nở ra khi nắng nóng và co lại khi trời lạnh. Sàn mái bê tông phơi nắng trực tiếp có biên độ nhiệt rất lớn trong ngày, nên đây là nơi bắt buộc phải có khe nếu chiều dài sàn lớn.
Cả hai loại khe khác hẳn mạch ngừng bê tông – mạch ngừng là chỗ dừng đổ bê tông giữa hai đợt, về nguyên tắc không chuyển động và có thể xử lý cho liền khối. Còn khe lún, khe co giãn thì sinh ra để chuyển động, nên cách chống thấm phải theo hướng khác hoàn toàn.
Vì sao quét chống thấm kín cả sàn mà khe vẫn dột?
Lớp phủ cứng bị xé rách
Vữa chống thấm gốc xi măng thông thường rất tốt trên mặt phẳng ổn định, nhưng gần như không có khả năng giãn. Khi hai mép khe dịch chuyển dù chỉ vài milimet, lớp vữa bắc ngang qua khe bị kéo đứt. Vết đứt nhỏ tới mức mắt thường khó thấy nhưng đủ để nước chui qua.
Trám cứng bằng vữa hoặc xi măng nguyên chất
Đây là lỗi phổ biến nhất. Thợ thấy khe hở thì trám vữa cho phẳng. Mùa nắng sau, bê tông nở ra, cục vữa trong khe không có chỗ nhường nên bị ép vỡ hoặc đẩy bung. Kết quả là khe hở lại, thậm chí rộng hơn ban đầu.
Dùng keo sai loại
Keo silicone thông dụng, keo dán gạch hay keo gốc dung môi rẻ tiền không chịu được tia UV và biên độ giãn lớn ngoài trời. Sau vài tháng nắng mưa, keo cứng lại, mất đàn hồi rồi tách khỏi thành khe.
Nguyên tắc chống thấm khe: cho khe được thở
Chi tiết chống thấm khe đúng kỹ thuật phải làm được ba việc cùng lúc: kín nước, đàn hồi theo chuyển động của khe, và không bị kết dính ba mặt. Ý cuối cùng nghe lạ nhưng cực kỳ quan trọng: vật liệu trám chỉ được bám vào hai thành bên của khe, tuyệt đối không bám xuống đáy khe. Nếu bám cả ba mặt, khi khe giãn ra, lực kéo dồn vào giữa khối keo và xé rách nó ngay. Đó là lý do phải chèn một lớp ngăn cách ở đáy khe, thường là dây xốp tròn chuyên dụng.
Quy trình thi công chống thấm khe lún, khe co giãn
Bước 1 – Mở và làm sạch khe
Đục bỏ toàn bộ vữa cũ, keo cũ đã chai cứng, đất cát và rêu trong lòng khe. Khe phải lộ ra hai thành bê tông đặc chắc. Thổi bụi sạch bằng khí nén, vì bụi là nguyên nhân số một khiến keo không bám.
Bước 2 – Tạo hình khe đúng tỷ lệ
Khe cần có chiều rộng và chiều sâu hợp lý theo hướng dẫn của nhà sản xuất vật liệu trám. Khe quá sâu thì tốn keo và keo dễ nứt; khe quá nông thì keo mỏng, không đủ sức chịu giãn.
Bước 3 – Chèn dây xốp ngăn cách
Ấn dây xốp tròn xuống đáy khe để khống chế chiều sâu và tạo lớp ngăn cách. Đây chính là bước tạo ra nguyên tắc chỉ bám hai mặt nói ở trên – bỏ bước này là hỏng cả chi tiết.
Bước 4 – Quét lớp lót nếu vật liệu yêu cầu
Nhiều loại keo trám khe polyurethane cần lớp lót riêng trên nền bê tông để đạt độ bám dính thiết kế. Đọc kỹ hướng dẫn, đừng bỏ qua cho nhanh.
Bước 5 – Bơm keo đàn hồi và miết mặt
Bơm keo liên tục từ một đầu khe tới đầu kia, tránh tạo bọt khí ở giữa. Miết mặt keo hơi lõm nhẹ để keo có chỗ phình ra khi khe co lại.
Bước 6 – Phủ lớp chống thấm co giãn có lưới gia cường
Sau khi keo đã đóng rắn, phủ một dải chống thấm gốc co giãn rộng ngang qua khe, đặt lưới gia cường vào giữa hai lớp phủ. Dải này giúp phân tán ứng suất ra hai bên thay vì dồn hết vào mép khe. Vật liệu phủ phải thuộc nhóm chống thấm co giãn đàn hồi, không dùng loại cứng.
Bước 7 – Ngâm thử nước và nghiệm thu
Sau khi lớp chống thấm đủ tuổi, ngâm thử nước và theo dõi trần phía dưới trước khi cán nền, lát gạch. Đây là bước mà rất nhiều công trình bỏ qua rồi phải đục lại toàn bộ – xem chi tiết ở bài nghiệm thu chống thấm trước khi lát gạch.
Khe giữa hai nhà liền kề có phải khe lún không?
Không hẳn. Khe hở giữa hai nhà phố xây sát nhau thường là khoảng trống thi công, mỗi nhà một hệ móng riêng, và hai nhà vẫn lún khác nhau. Về hành vi thì nó giống khe lún, nhưng cách xử lý khác vì khe thường hẹp, sâu và không thể chui vào thi công. Trường hợp này cần giải pháp riêng, mô tả trong bài chống thấm khe tiếp giáp giữa hai nhà.
Câu hỏi thường gặp
Có được trám khe bằng vữa xi măng cho chắc không?
Không nên. Vữa xi măng không giãn được, nên khi kết cấu nở ra vào ngày nắng, khối vữa trong khe bị ép vỡ hoặc bật ra. Khe cần vật liệu đàn hồi, không cần vật liệu cứng.
Bao lâu phải kiểm tra lại khe một lần?
Khe là chi tiết chịu chuyển động liên tục nên xuống cấp trước phần sàn phẳng. Nên đưa khe vào danh mục kiểm tra định kỳ cùng với sê nô và phễu thoát nước, xem thêm bài bảo trì chống thấm định kỳ. Thấy keo bạc màu, nứt chân chim hoặc tách mép thì xử lý ngay, chi phí lúc đó rất nhỏ so với khi đã thấm xuống trần.
Nhà đã lát gạch sân thượng thì xử lý khe kiểu gì?
Cần cắt bỏ dải gạch dọc theo khe để lộ khe kết cấu, xử lý đúng quy trình rồi hoàn trả gạch với một khe co giãn tương ứng trên lớp gạch. Trám mạch gạch bên trên mà bỏ qua khe bên dưới thì thấm sẽ quay lại.
Chi phí xử lý khe tính thế nào?
Thường tính theo mét dài khe, phụ thuộc bề rộng khe, khối lượng đục bỏ và loại vật liệu đàn hồi sử dụng. Vì mỗi công trình một hiện trạng nên cần khảo sát mới báo được con số đúng. Gọi 0986 833 433 để kỹ sư xem hiện trạng và báo giá cụ thể.
Cần khảo sát và báo giá xử lý khe?
VTHOME – Công ty Cổ phần Công nghệ Xây dựng và Thương mại Việt Tín (MSDN 0110540706) nhận khảo sát, xác định đúng loại khe, thi công chi tiết chống thấm khe theo quy trình trên và bảo hành 24 tháng bằng văn bản trong hợp đồng.
Hotline / Zalo: 0986 833 433 – gửi ảnh vệt thấm dưới trần và ảnh mặt sàn phía trên, kỹ sư sẽ đọc sơ bộ vị trí khe trước khi hẹn khảo sát.