Đây là câu hỏi khiến nhiều chủ nhà và cả thợ tranh cãi ngay tại công trường: đổ bê tông sàn mái xong, bao lâu thì chống thấm được? Người bảo ba ngày, người bảo một tuần, người bảo cứ thấy khô mặt là làm. Cả ba câu trả lời đều thiếu, vì mốc thời gian chỉ là bề nổi. Thứ quyết định thật sự là độ ẩm còn lại trong bê tông và mức độ ổn định của kết cấu ở thời điểm thi công.
Làm sớm quá thì lớp chống thấm phồng rộp, bong mảng. Chờ mà không kiểm tra thì vẫn có thể hỏng như thường. Bài này nói rõ căn cứ kỹ thuật để quyết định, thay vì đoán theo kinh nghiệm truyền miệng.
Vì sao không thể chống thấm ngay sau khi đổ bê tông?
Bê tông vẫn đang thải hơi nước
Bê tông mới đổ chứa lượng nước lớn hơn nhiều so với lượng nước cần cho phản ứng thuỷ hoá xi măng. Phần nước dư này thoát dần ra ngoài qua bề mặt trong nhiều tuần. Nếu ta bịt kín bề mặt bằng một lớp chống thấm không cho hơi thoát, hơi nước bị nhốt bên dưới sẽ tạo áp lực và đẩy phồng lớp màng – hiện tượng rộp bóng khí quen thuộc.
Kết cấu vẫn đang co ngót
Trong giai đoạn đầu, bê tông co ngót mạnh và có thể xuất hiện thêm vết nứt. Chống thấm quá sớm nghĩa là ta phủ lớp bảo vệ lên một bề mặt sắp nứt tiếp. Cơ chế nứt do co ngót và do nhiệt được nói rõ trong bài bê tông nứt do co ngót và nhiệt.
Cường độ bề mặt chưa đủ
Lớp chống thấm chỉ bền khi nền bên dưới đủ cứng. Bê tông non, mặt còn bở thì lớp chống thấm bám vào một nền yếu và sẽ bong theo nền, dù bản thân vật liệu chống thấm tốt.
Mốc thời gian tham khảo – và vì sao chỉ là tham khảo
Trong điều kiện thời tiết khô ráo bình thường, các nhà sản xuất vật liệu chống thấm thường khuyến nghị chờ bê tông đủ tuổi ổn định, tối thiểu vài tuần kể từ ngày đổ, trước khi thi công lớp chống thấm hoàn thiện. Nhưng con số này thay đổi rất mạnh theo:
- Thời tiết: mùa nồm ẩm miền Bắc, bê tông thoát ẩm chậm hơn hẳn mùa hanh khô. Trời mưa liên tục thì mốc chờ kéo dài thêm.
- Chiều dày kết cấu: sàn dày thoát ẩm lâu hơn sàn mỏng.
- Cấp phối và phụ gia: bê tông dùng phụ gia giảm nước hoặc phụ gia chống thấm có ứng xử khác bê tông thường.
- Loại vật liệu chống thấm: đây là yếu tố quan trọng nhất, nói ở phần dưới.
Vì vậy đừng hỏi bao nhiêu ngày. Hãy hỏi: bề mặt đã đạt điều kiện chưa.
Đo độ ẩm bề mặt – căn cứ đáng tin nhất
Cách chuyên nghiệp là dùng máy đo độ ẩm áp lên bề mặt và so với ngưỡng cho phép ghi trong hướng dẫn kỹ thuật của chính loại vật liệu sẽ dùng. Mỗi hãng, mỗi dòng sản phẩm có ngưỡng riêng – đây là con số phải đọc trên bao bì hoặc tài liệu kỹ thuật, không có một mức chung áp cho mọi vật liệu.
Phép thử tấm nilon khi không có máy đo
Nếu không có máy, có một phép thử dân dã nhưng khá tin cậy: dán kín một tấm nilon trong khoảng 50 x 50 cm xuống mặt sàn, dán mép thật kín bằng băng dính, để qua một đêm. Sáng hôm sau lật lên:
- Mặt trong nilon đọng hơi nước hoặc ẩm rõ, hoặc vệt bê tông dưới nilon sẫm màu hơn xung quanh: bê tông còn thải ẩm mạnh, chưa nên phủ lớp chống thấm kín khí.
- Mặt trong nilon khô, màu bê tông không đổi: bề mặt đã tương đối ổn định, có thể tiến hành kiểm tra tiếp các điều kiện khác.
Phép thử này không thay thế được máy đo, nhưng tốt hơn nhiều so với việc sờ tay thấy khô rồi kết luận.
Chọn vật liệu quyết định thời gian chờ
Vật liệu gốc xi măng thẩm thấu – chờ ít nhất
Nhóm gốc xi măng cần nền ẩm để phản ứng và cho phép hơi nước thoát qua. Với nhóm này, có thể thi công khi bê tông còn tương đối trẻ, miễn là bề mặt đã đủ cứng và đã hết đọng nước tự do. Đây là lý do nhiều công trình chọn quét lớp chống thấm gốc xi măng ngay giai đoạn thô.
Màng lỏng polyurethane, acrylic – chờ lâu hơn
Nhóm tạo màng kín trên bề mặt yêu cầu nền khô theo ngưỡng của nhà sản xuất. Thi công lên nền còn ẩm là nguyên nhân số một gây phồng rộp bóng khí.
Màng khò nóng, màng dán – khắt khe nhất
Nhóm màng bitum đòi hỏi nền khô, sạch, đặc chắc và phải quét lớp lót bám dính đúng loại. Nền ẩm sẽ khiến màng không bám, sau này bong từng tấm. Tham khảo thêm bài màng chống thấm khò nóng và tự dính để so sánh.
Bảo dưỡng bê tông – việc phải làm trong lúc chờ
Thời gian chờ không phải là thời gian bỏ mặc. Ngay sau khi bê tông se mặt, phải giữ ẩm liên tục theo quy định bảo dưỡng: phủ bao tải ẩm, tưới nước đều, che nắng gắt và gió mạnh. Bảo dưỡng kém khiến bê tông nứt chân chim bề mặt, rỗ, kém đặc chắc – và mọi khuyết tật đó sẽ trở thành đường dẫn nước sau này. Nếu bê tông đã bị rỗ tổ ong, xem cách xử lý ở bài bê tông bị rỗ tổ ong.
Danh mục kiểm tra trước khi quét lớp chống thấm đầu tiên
- Bê tông đã đủ tuổi và đã được bảo dưỡng đúng cách.
- Độ ẩm bề mặt đạt ngưỡng của loại vật liệu sẽ dùng (đo bằng máy, hoặc tối thiểu qua phép thử nilon).
- Không còn đọng nước tự do trên mặt sàn; độ dốc thoát nước về phễu đã đúng.
- Đã đục bỏ và trám vá hết chỗ rỗ tổ ong, hốc rỗng, râu thép thừa, vết nứt.
- Đã xử lý riêng các chi tiết yếu: cổ ống xuyên sàn, chân tường, khe, phễu thu nước.
- Bề mặt sạch bụi, dầu mỡ, không còn màng sữa xi măng bở.
- Dự báo thời tiết không mưa trong khoảng thời gian vật liệu cần để đóng rắn.
Câu hỏi thường gặp
Nhà đang gấp, có cách nào chống thấm sớm không?
Có, bằng cách chọn hệ vật liệu gốc xi măng thẩm thấu cho phép thi công trên nền ẩm và cho hơi thoát qua, thay vì cố dùng màng kín khí. Nhưng vẫn phải đảm bảo bề mặt đủ cứng, đã trám vá khuyết tật và không đọng nước.
Trời mưa ngay sau khi quét lớp chống thấm thì sao?
Nếu mưa trước khi vật liệu đóng rắn, lớp chống thấm gần như chắc chắn hỏng và phải làm lại phần bị ảnh hưởng. Vì vậy khâu xem dự báo thời tiết là một phần của kỹ thuật thi công, không phải chuyện phụ.
Có phụ gia chống thấm trộn trong bê tông thì khỏi cần chống thấm bề mặt?
Không. Phụ gia làm bê tông đặc chắc hơn, giảm mao mạch, nhưng không xử lý được các điểm yếu như mạch ngừng, cổ ống, khe và vết nứt do chuyển vị. Đây là hai lớp bảo vệ bổ sung cho nhau, không thay thế nhau.
Làm sao biết mình đã chờ đủ mà không phải đoán?
Đo. Một phép đo độ ẩm mất chưa tới một phút, còn làm lại một sàn mái đã bong màng thì mất nhiều ngày và không ít tiền. Đó là toàn bộ lý do nên có bước này trong quy trình.
Cần kỹ sư kiểm tra trước khi chống thấm?
VTHOME – Công ty Cổ phần Công nghệ Xây dựng và Thương mại Việt Tín (MSDN 0110540706) nhận khảo sát hiện trạng bê tông, đo độ ẩm bề mặt, tư vấn chọn đúng hệ vật liệu theo tiến độ công trình, thi công và bảo hành 24 tháng bằng văn bản trong hợp đồng.
Hotline / Zalo: 0986 833 433 – báo ngày đổ bê tông và gửi ảnh mặt sàn, kỹ sư sẽ tư vấn thời điểm và phương án phù hợp trước khi bạn đặt vật tư.