Rất nhiều nhà phố gặp đúng một cảnh: chân tường tầng 1 loang ẩm, bong sơn, nổi muối trắng. Chủ nhà cạo ra, bả lại, sơn lại; vài tháng sau vệt ẩm quay về đúng chỗ cũ. Nguyên nhân gần như luôn giống nhau: nước đi vào tường từ phía bên kia, còn thợ chỉ xử lý phía bên này. Đó chính là ranh giới giữa chống thấm thuận và chống thấm ngược – hai cách làm nghe gần giống nhau nhưng khác hẳn về vật liệu, quy trình và cả kỳ vọng kết quả.
Chống thấm thuận là gì?
Chống thấm thuận là làm lớp chống thấm ở mặt tiếp xúc trực tiếp với nguồn nước, tức là cùng chiều với hướng nước đi tới. Sân thượng thì quét trên mặt sàn hứng mưa. Nhà vệ sinh thì quét trên sàn trước khi cán nền, lát gạch. Bể nước thì quét trong lòng bể. Tường ngoài trời thì phủ lớp chống thấm ở mặt ngoài.
Đây là cách làm chuẩn mực và luôn được ưu tiên, vì áp lực nước ép lớp màng dính chặt vào kết cấu chứ không đẩy nó ra. Nước bị chặn ngay từ cửa, không kịp ngấm vào bê tông hay gạch xây. Nếu nhà đang trong giai đoạn thi công, gần như không có lý do gì để không làm chống thấm thuận.
Chống thấm ngược là gì?
Chống thấm ngược là làm lớp chống thấm ở mặt đối diện với nguồn nước – nước đi từ phía sau đẩy tới, lớp chống thấm phải chịu áp lực đẩy ngược ra. Ví dụ dễ hình dung nhất: tường nhà bạn giáp sát nhà hàng xóm, nước mưa và hơi ẩm ngấm vào từ khe hở phía bên kia, nhưng bạn không có cách nào chạm được vào mặt tường đó, nên buộc phải xử lý từ trong nhà mình.
Nói thẳng: chống thấm ngược khó hơn và rủi ro hơn chống thấm thuận. Đây là giải pháp tình thế, không phải lựa chọn tối ưu. Một đơn vị làm nghề tử tế sẽ nói rõ điều này với chủ nhà ngay từ đầu, thay vì hứa hẹn như nhau cho cả hai trường hợp.
Vì sao chống thấm ngược khó hơn?
1. Áp lực nước đẩy lớp màng bong ra
Với chống thấm thuận, nước ép màng vào tường. Với chống thấm ngược, nước ép màng ra khỏi tường. Những vật liệu chỉ bám dính bề mặt – đặc biệt là các loại màng gốc dung môi hay màng dán – rất dễ bị phồng rộp rồi bong từng mảng. Vì vậy chống thấm ngược phải dùng vật liệu gốc xi măng thẩm thấu tinh thể hoặc vữa chống thấm chuyên dụng, loại đi sâu vào mao mạch bê tông và phản ứng tạo tinh thể bịt kín từ bên trong, chứ không chỉ nằm trên bề mặt.
2. Nền luôn ẩm, khó đạt điều kiện thi công
Mặt tường cần chống thấm ngược thường xuyên ẩm vì nước vẫn đang đi tới. Nhiều loại vật liệu yêu cầu bề mặt khô mới bám được, nên nếu chọn sai vật liệu thì lớp chống thấm hỏng ngay từ ngày thi công. Vật liệu gốc xi măng lại có lợi thế ở đây: chúng cần nền ẩm bão hoà để phản ứng.
3. Muối hoá và kiềm hoá phá lớp hoàn thiện
Nước đi xuyên tường mang theo muối khoáng. Khi bay hơi ở mặt trong, muối kết tinh, đẩy bong lớp bả và sơn. Nếu chỉ bả lại và sơn lại mà không chặn được đường nước, hiện tượng này chắc chắn lặp lại. Bạn có thể đọc thêm cách nhận biết sớm trong bài dấu hiệu nhận biết nhà bị thấm nước.
5 trường hợp buộc phải chống thấm ngược
- Tường giáp ranh, khe hẹp giữa hai nhà: không có lối vào mặt ngoài để thi công. Xem thêm cách xử lý riêng cho tình huống này tại bài xử lý tường thấm ngược từ nhà bên.
- Chân tường tầng 1 hút ẩm từ nền đất: nước mao dẫn đi lên theo thân tường, không thể đào toàn bộ móng để làm mặt ngoài.
- Tầng hầm, hầm để xe: nước ngầm ép vào từ phía đất; sau khi đã lấp đất thì chỉ còn đường xử lý từ trong hầm. Chi tiết ở bài chống thấm tầng hầm nhà phố.
- Bể nước, bể phốt, hố thang máy đã hoàn thiện: mặt ngoài nằm trong lòng đất hoặc kết cấu, không tiếp cận được.
- Trần bị thấm từ nhà vệ sinh tầng trên mà chủ nhà không muốn đục gạch: đây là chống thấm ngược từ mặt trần bên dưới, chỉ nên coi là biện pháp giảm nhẹ.
Quy trình chống thấm ngược đúng kỹ thuật
Bước 1 – Tìm đúng đường nước, không đoán
Trước khi chạm tay vào vật liệu, phải trả lời được nước từ đâu tới: mưa hắt qua khe hai nhà, ống thoát nước vỡ, nước ngầm mao dẫn, hay rò rỉ đường ống âm tường. Sửa sai nguồn thì mọi lớp chống thấm phía sau đều vô nghĩa.
Bước 2 – Đục bỏ toàn bộ lớp hỏng
Cạo hết sơn, bả, vữa trát đã mục, bở, rỗng. Gõ nghe tiếng bộp là phải bỏ. Đục tới lớp gạch hoặc bê tông đặc chắc, thường phải bóc cao hơn vệt ẩm nhìn thấy được ít nhất một khoảng để chắc chắn.
Bước 3 – Vệ sinh và xử lý muối
Đánh sạch muối kết tinh, rêu mốc, dầu mỡ. Bề mặt phải sạch bụi thì vật liệu mới bám và thẩm thấu được.
Bước 4 – Trám vết nứt, bo góc
Mở rộng vết nứt theo hình chữ V rồi trám bằng vữa chống thấm. Bo cong chân góc giữa tường và sàn – đây là điểm chịu ứng suất và tập trung nước nhiều nhất.
Bước 5 – Bão hoà nước bề mặt
Với vật liệu gốc xi măng, tưới ẩm cho nền bão hoà nhưng không đọng nước. Nền khô sẽ hút nước của vữa khiến lớp chống thấm mất nước, giòn và nứt.
Bước 6 – Thi công tối thiểu hai lớp vuông góc
Quét lớp thứ nhất, chờ se mặt rồi quét lớp thứ hai theo chiều vuông góc với lớp trước để phủ kín các vệt hở. Ở chân tường và các góc, nên miết thêm lưới gia cường vào giữa hai lớp – cách làm này được nói kỹ trong bài lưới gia cường chống thấm.
Bước 7 – Bảo dưỡng rồi mới hoàn thiện
Giữ ẩm cho lớp chống thấm gốc xi măng theo hướng dẫn của nhà sản xuất, để lớp này ổn định hẳn rồi mới trát, bả và sơn. Nóng vội phủ lớp hoàn thiện lên lớp chống thấm chưa đủ tuổi là lỗi rất hay gặp.
4 lỗi khiến chống thấm ngược thất bại
- Chỉ bả và sơn chống thấm lên tường ẩm. Sơn chống thấm là lớp phủ bảo vệ bề mặt, không thiết kế để chặn nước đẩy ngược từ trong ra. Làm vậy chỉ giấu vệt ẩm được vài tháng.
- Dùng vật liệu chỉ bám bề mặt. Màng bitum dán, màng gốc dung môi rất tốt cho chống thấm thuận nhưng dễ bong khi bị nước đẩy ngược.
- Không xử lý nguồn nước. Ống nước rò, sê nô tắc, khe hai nhà hở – không sửa thì lớp chống thấm nào cũng chỉ là chỗ chặn tạm.
- Bỏ qua bo góc và lưới gia cường. Hơn một nửa số ca thấm lại xuất phát từ đúng đường giao tường – sàn.
Nên chọn thuận hay ngược?
Nguyên tắc rất gọn: còn tiếp cận được mặt nước vào thì luôn làm chống thấm thuận. Chỉ khi mặt đó bị chôn, bị che, hoặc thuộc phần nhà hàng xóm thì mới chuyển sang chống thấm ngược. Trong nhiều công trình, phương án tốt nhất là kết hợp: chặn nguồn ở phía ngoài trong khả năng cho phép, đồng thời gia cố chống thấm ngược ở phía trong để phòng hai lớp.
Câu hỏi thường gặp
Chống thấm ngược có bền bằng chống thấm thuận không?
Trong cùng điều kiện vật liệu và tay nghề, chống thấm thuận luôn có lợi thế hơn vì áp lực nước ép lớp màng vào kết cấu. Chống thấm ngược làm đúng vật liệu và đúng quy trình vẫn cho kết quả ổn định lâu dài, nhưng đòi hỏi khảo sát kỹ hơn và không chấp nhận làm ẩu bất kỳ bước nào.
Tường đang ẩm ướt có thi công được không?
Được, nếu chọn vật liệu gốc xi măng thẩm thấu – loại này cần nền ẩm. Ngược lại, nếu dùng vật liệu yêu cầu nền khô mà tường vẫn ẩm thì chắc chắn hỏng. Đây là lý do khâu chọn vật liệu phải đi sau khâu khảo sát, không phải trước.
Chi phí chống thấm ngược cao hơn bao nhiêu?
Chi phí phụ thuộc diện tích, mức độ hư hỏng và khối lượng phải đục bỏ, nên không có một con số chung cho mọi nhà. Cách chính xác nhất là để kỹ sư khảo sát tận nơi rồi báo giá theo hiện trạng. Gọi 0986 833 433 để được tư vấn trực tiếp.
Làm xong bao lâu thì sơn hoàn thiện được?
Phải chờ lớp chống thấm đủ tuổi và bề mặt đạt độ ẩm cho phép mới bả và sơn. Sơn sớm lên nền còn ẩm là nguyên nhân phổ biến gây phồng rộp trở lại, dù lớp chống thấm bên dưới vẫn tốt.
Cần khảo sát và báo giá chống thấm?
VTHOME – Công ty Cổ phần Công nghệ Xây dựng và Thương mại Việt Tín (MSDN 0110540706) nhận khảo sát hiện trạng thấm, tư vấn đúng phương án thuận hay ngược, thi công và bảo hành 24 tháng bằng văn bản trong hợp đồng.
Hotline / Zalo: 0986 833 433 – gửi ảnh hoặc video vị trí thấm để kỹ sư đọc hiện trạng trước, sau đó hẹn khảo sát và báo giá theo đúng khối lượng thực tế.